Najsłynniejsze i nadal aktualne dzieło europejskiego myśliciela, którego idee zbudowały potęgę gospodarczą Niemiec oraz inspirowały do rozwoju światowe potęgi takie jak USA, Japonia czy Korea Południowa.

List, jeden z czołowych ekonomistów XIX wieku i prekursor niemieckiej szkoły historycznej, w swojej pracy przeciwstawia się doktrynie wolnego handlu promowanej przez Adama Smitha, wskazując, że gospodarka narodowa, aby mogła się rozwijać i konkurować na arenie międzynarodowej, wymaga ochrony i świadomej polityki państwa.

Autor podkreśla, że kluczem do dobrobytu jest nie tylko bogactwo materialne, ale przede wszystkim rozwój zdolności produkcyjnych i kapitału duchowego narodu – edukacji, przedsiębiorczości i innowacyjności. Jego wizja państwa jako aktywnego „wychowawcy” gospodarki jest inspiracją dla nowoczesnej polityki gospodarczej, która łączy wolny rynek z odpowiedzialną interwencją państwa.

Dla współczesnej Polski myśl Lista ma szczególne znaczenie. W czasach globalizacji i nacisku na liberalizację handlu jego koncepcje przypominają o konieczności strategicznego podejścia do rozwoju gospodarczego i ochrony kluczowych sektorów przemysłu.

Książka Lista pierwszy raz ukazuje się w języku polskim. Świadczy to o tym, jak wiele lekcji do odrobienia ma nasza myśl państwowa i ekonomiczna.

Narodowy system ekonomii politycznej – recenzje książki

Neoliberalny Konsensus Waszyngtoński miał być odrzuceniem drabiny, by słabsi nie mogli się po niej wspiąć. Tymczasem neoliberalizm okazał się wszechpotężną ideologią, której ulegli sami jego twórcy. Zapominając o swojej bazie przemysłowej, doprowadzili do deindustrializacji własnego państwa. Chiny przeczytały Lista, wyciągnęły z niego wnioski i sprytnie wykorzystały amnezję Zachodu. Konsekwencje znacie: Pas Rdzy, zwycięstwo Trumpa, wojny handlowe, kryzys Pax Americana, świat na progu globalnego konfliktu o prymat. Ten dziewiętnastowieczny ekonomista rozumie współczesny świat lepiej, niż dyżurni komentatorzy żyjący w iluzji, że nasz świat zaczął się wczoraj, PKB jest jedynym wskaźnikiem wzrostu, kapitał nie ma narodowości, państwa nie rywalizują ze sobą na polu gospodarczym, a idee nie mają konsekwencji. Czas porzucić te neoliberalne bajki. Dlatego właśnie wydajemy Lista. Niech ta książka zainspiruje ruch Hamiltonistów – ludzi wierzących w siłę naszej młodej Republiki.
– dr Krzysztof Mazur, prezes Rady Polskich Przedsiębiorców Globalnych, twórca kanału YT #GeoEkonomia

Friedrich List to patron współczesnych potęg przemysłowych – od Japonii przez Koreę po Chiny. Jego XIX-wieczna teoria państwa rozwojowego wyjaśnia, dlaczego Zachód utracił dominację przemysłową i jak Azja nauczyła się wygrywać w globalnej konkurencji. Polska miała swojego Lista – Ksawerego Druckiego-Lubeckiego, twórcę Banku Polskiego i wizjonera narodowej industrializacji, lecz jego projekt został przerwany przez powstanie listopadowe. Dziś, gdy świat wraca do polityki przemysłowej i wojen handlowych, idee Lista są bardziej aktualne niż kiedykolwiek – pokazują, że wolny handel to doktryna zwycięzców, którzy na szczyt weszli po drabinie protekcjonizmu.
– Zbigniew Jagiełło, menedżer, strateg, innowator, wieloletni prezes PKO BP (2009-21) i Pioneer Pekao TFI (2000-09), twórca innowacyjnego systemu płatności BLIK

Właśnie teraz, gdy w Polsce rozpędza się dyskusja o potrzebie nowego modelu gospodarczego, czas najwyższy czytać Lista. Jego podstawowy pogląd pozostaje w mocy od ponad 200 lat: państwa „doganiające” technologicznych i przemysłowych liderów muszą podchodzić do swego rozwoju proaktywnie i nie zawsze tak, jak podpowiadają podręczniki liberalnej ekonomii. Sięgała po to Ameryka, sięgały Niemcy, a dziś sięga Azja. Pora i na nas, choć ̶ jak zawsze podpowiada ojciec szkoły historycznej w ekonomii ̶ z uwzględnieniem naszych własnych polskich uwarunkowań, instytucji, celów i wartości.
– dr Jakub Jakóbowski, wicedyrektor Ośrodka Studiów Wschodnich, kierownik Zespołu Chińskiego OSW

Polskie wydanie dzieła F. Lista to prezent dla klasy politycznej i przedsiębiorców. W okresie rozpadu świata na bloki i koncentracji rządów na zabezpieczaniu swoich własnych interesów List przypomina, że dowolne doktryny ekonomiczne, w tym liberalizm, wolny handel ale także merkantylizm i protekcjonizm to tylko narzędzia do wzmacniania siły własnego kraju na mapie gospodarczej świata. Narzędzia stosowane naprzemiennie – adekwatnie do kolejnych etapów rozwoju gospodarki oraz zmian w układzie światowym. Do zbudowania odpowiedniej siły w stosunkach międzynarodowych państwo potrzebuje coraz większej liczby polskich prywatnych przedsiębiorstw zdolnych do operowania w skali międzynarodowej. Budowa zamożności Polaków, przechwytywanie większej marży w handlu międzynarodowym czy rozwój rodzimego przemysłu obronnego to tylko niektóre oczywiste obszary, w których państwo potrzebuje przedsiębiorców a przedsiębiorcy nie zrobią wiele bez zaangażowania państwa.
– Krzysztof Domarecki, założyciel i główny akcjonariusz Grupy Selena

OSTRZEŻENIE: Czytelniku, trzymasz w rękach klucz do zakazanego bogactwa. Książka tak potężna, że liberalne elity przez 185 lat nie chciały, abyś o niej wiedział. Śmiało, odłóż ją, oddal się, ale powrócisz wtedy do nędzy lat 90. Albo weź ją i ujrzyj przyszłość, która nas czeka. Ekonomia bez teorii jest ślepa, ale bez historii jest pusta.

– EconomicReader, autor profilu o ekonomii na portalu X Introduction to Post-Keynesian Economics, inicjator wydania książki Wojny handlowe to wojny klasowe, hamiltonista

Friedrich List (1789–1846) – był wybitnym niemieckim ekonomistą i teoretykiem polityki gospodarczej XIX wieku, znanym przede wszystkim jako autor dzieła Narodowy system polityki ekonomicznej. W swojej pracy krytykował klasyczną szkołę ekonomii oraz jej ideę bezwarunkowego wolnego handlu. Podkreślał znaczenie ochrony celnej jako narzędzia wspierającego rozwój krajowego przemysłu i budowę potęgi gospodarczej państwa. Był zwolennikiem stopniowego wprowadzania ceł, które miały chronić rodzimy przemysł na różnych etapach rozwoju gospodarczego, a także inicjatorem utworzenia Niemieckiego Związku Celnego (Zollverein), który zjednoczył gospodarczo Niemcy przed ich zjednoczeniem politycznym. Jego koncepcje wywarły istotny wpływ na politykę gospodarczą XIX-wiecznych Niemiec i Stanów Zjednoczonych, a także na rozwój protekcjonizmu jako strategii budowy narodowej siły ekonomicznej.