Publikacja nowych amerykańskich dokumentów strategicznych stanowi punkt wyjścia do rozmowy o tym, czego Stany Zjednoczone będą oczekiwać od swoich sojuszników w zmieniającym się środowisku bezpieczeństwa. Jak podkreśla gen. Tomasz Piotrowski, kluczowym sygnałem płynącym z tych strategii jest rosnący nacisk na odpowiedzialność państw za własne bezpieczeństwo oraz posiadanie własnej, spójnej wizji strategicznej. W rozmowie analizujemy, jakie znaczenie ma to podejście dla Polski, jakie konsekwencje niesie brak aktualnej Strategii Bezpieczeństwa Narodowego, jak czytać Plan Rozwoju Sił Zbrojnych na lata 2025–2039 oraz dlaczego bez reformy systemu dowodzenia, realnego podejścia do rezerw i długofalowego planowania nawet ambitne programy modernizacyjne mogą nie przełożyć się na faktyczne zdolności obronne.
Polska nie ma nic do zyskania na burzy wokół Grenlandii i osłabieniu więzi transatlantyckiej. Sporo ma natomiast do stracenia, jeżeli rządzący pod wpływem nastrojów społecznych będą przyjmować antyamerykańską postawę.
Europa Wschodnia kurczy się demograficznie i gospodarczo, a przestrzeń między Polską a Rosją zmienia się w szybko rosnącą „pustkę ludnościową”. W tym krajobrazie tylko Polska utrzymuje skalę, dynamikę i potencjał, by stać się naturalnym liderem regionu — pod warunkiem, że wykorzysta napływ imigrantów, wzmocni innowacyjność i zbuduje długofalową odporność demograficzną i gospodarczą.
Wystarczy zastanowić się przez chwilę, jak świat, a w nim otaczająca nas rzeczywistość, wyglądał zaledwie 10 lat temu. Można sięgnąć pamięcią do nieodległego 2015 czy 2020 roku: jak wówczas odbieraliśmy takie pojęcia jak „stabilność”, „sojusze”, „przewidywalność i bezpieczeństwo przyszłości”? Kogo i co uważaliśmy wówczas za gwaranta bezpieczeństwa i niezakłóconego rozwoju? Jak odczuwaliśmy nadchodzące zmiany oraz przeczuwaliśmy, że mogą one nie mieć charakteru pozytywnego?
W 2026 roku nasze społeczeństwo nie ucieknie od najważniejszych tematów demograficznych: odwieszenia zasadniczej służby wojskowej (ZSW), dezurbanizacji i depopulacji. Oczywiście będziemy też świadkami dyskusji publicznej na temat zwiększenia poziomu dzietności w Polsce, jednak temat ten towarzyszy nam już od dawna, stąd w poniższym tekście skupimy się na wspomnianych trzech zagadnieniach.
Kondycja NATO, przyszłość amerykańskiego zaangażowania w Europie i realne scenariusze zagrożeń dla bezpieczeństwa Polski coraz częściej stają się przedmiotem otwartej debaty strategicznej. Wojna za wschodnią granicą, napięcia wokół flanki wschodniej oraz zmiany w polityce Stanów Zjednoczonych wymuszają nowe myślenie o odstraszaniu, samowystarczalności i roli sojuszników. O tym, jak czytać sygnały płynące z Waszyngtonu, jakie ryzyka są dziś najbardziej prawdopodobne i gdzie leżą granice sojuszniczej solidarności, rozmawiamy z Tomaszem Szatkowskim.
„Si vis pacem, para bellum” (Chcesz pokoju, szykuj się do wojny) – to sentencja pochodząca z prologu dzieła rzymskiego historyka z IV wieku, Publiusa Flaviusa Vegetiusa Renatusa (znanego również jako Wegecjusz), pt. Epitoma rei militaris (inaczej Zarys wojskowości lub O sztuce wojskowej). Praca składa się z czterech ksiąg i jest poświęcona zagadnieniom związanym z wojskowością. Wspomniany cytat bywa często przywoływany we współczesnych państwach w kontekście konieczności podejmowania działań zmierzających do przygotowania struktur państwowych na wypadek konfliktu zbrojnego z potencjalnym agresorem. W ostatnich latach, zwłaszcza w krajach członkowskich NATO, przygotowania te postrzegane są jako kluczowy element polityki odstraszania wobec agresywnych działań Federacji Rosyjskiej prowadzonych w różnych regionach świata.
Pytanie, do jakiej wojny jako Polska się przygotowujemy, powinno być jednym z najważniejszych w głowach naszych polityków i wojskowych. Czy tak jest? Można mieć poważne wątpliwości, i to pomimo rzekomo znacznej modernizacji polskich sił zbrojnych, rozumianej jednak głównie jako zastąpienie starszego postsowieckiego uzbrojenia nowym, przede wszystkim produkcji amerykańskiej i koreańskiej. Samo przezbrojenie armii jest jednak […]
Polityka zagraniczna i bezpieczeństwa, zarysowana w nowym dokumencie strategicznym Białego Domu, to ostatni sygnał dla państw takich jak Polska, żeby dostosowały swoją politykę do nowych realiów geopolitycznych. Obok licznych niebezpieczeństw jakie wiążą się dla nas z nową strategią Waszyngtonu, należy dostrzec także i szanse.
Demografia od zawsze miała kluczowy wpływ na bezpieczeństwo państw. To między innymi dzięki liczebnej populacji armię Napoleona dominowały w Europie, Związek Sowiecki był w stanie pokonać Niemców mimo wielkiej klęski podczas operacji Barbarossa, a Chińska Republika Ludowa już w latach pięćdziesiątych była uznawana za potęgę, mimo że był to kraj skrajnie biedny. Również dziś zmiany demograficzne powodują zmiany w siłach zbrojnych wielu państw.
