Wojna z Iranem odsłania nie tylko linie frontu, ale też ukryte gry regionalnych graczy. Katar, formalnie sojusznik Stanów Zjednoczonych, według krytyków prowadzi w tym konflikcie podwójną politykę: publicznie deklaruje neutralność i potępia ataki Teheranu, lecz jednocześnie wykorzystuje sytuację do podniesienia cen LNG i wzmacnia narrację korzystną dla Iranu. Spór o rolę Dohy pokazuje, że w tej wojnie równie istotne jak rakiety są manipulacja informacją, kontrola rynku energii i polityczna lojalność.
Wojna z Iranem wciąż pozostaje nierozstrzygnięta, a jej ostateczny wynik pozostaje trudny do przewidzenia. Mimo to już teraz zaczynają być widoczne pierwsze konsekwencje strategiczne konfliktu. Nawet bez jednoznacznego rozstrzygnięcia starcie to wpływa na układ sił na Bliskim Wschodzie, zmienia kalkulacje regionalnych aktorów i ujawnia nowe linie napięć w całym regionie.
Wydarzenia w Iranie stanowią wyzwanie dla państw europejskich; wzrost cen surowców może zaważyć na gospodarce. Zużywanie pocisków przeciwlotniczych przez USA to z kolei zła wiadomość dla Ukrainy i pośrednio także wschodnich krajów Unii Europejskiej. Wreszcie to, w jaki sposób poszczególne rządy odnoszą się do konfliktu, pokazuje, jak różne są interesy we wspólnocie.
Dużo zostało już powiedziane o ograniczeniach poznawczych realizmu politycznego. Debatę na ten temat trudno uznać za rozstrzygniętą, bo tak w Europie, jak w Ameryce i Azji Wschodniej znajdziemy przykłady korzystne oraz problematyczne dla tej teorii. Jest jednak region, który stanowi tak dobitną antytezę realizmu, że analizowanie go w tych kategoriach na ogół kompromituje badaczy. Mowa rzecz jasna o Bliskim Wschodzie.
Każdy kryzys rodzi własny język paniki. W ciągu kilku godzin od pierwszych uderzeń na Teheran fraza „III wojna światowa” zaczęła się rozpowszechniać na całym świecie. Używali jej komentatorzy. Sięgali po nią politycy. Media społecznościowe tylko ją wzmacniały. I biorąc pod uwagę skalę wydarzeń – zamach na Najwyższego Przywódcę, zamknięcie najważniejszego energetycznego punktu dławiącego świata, ostrzał Tel Awiwu przez Hezbollah, irańskie drony uderzające w Azerbejdżan – emocjonalna logika tej reakcji jest zrozumiała. Ale logika emocji i logika analizy to nie to samo. I choć określenie „III wojna światowa” działa na wyobraźnię, z analitycznego punktu widzenia jest błędne.
Donald Trump bardzo ryzykuje, prowadząc wojnę przeciwko Iranowi. Niczym podstarzały szeryf, który powraca po latach do miasteczka chcąc zaprowadzić w nim porządek, ufny jedynie w opatrzność i swoje dwa wysłużone colty. Tymczasem czarny charakter i jego banda prędzej spalą wszystkie domy niż poddadzą się jego żądaniom.
Najwyższy przywódca Iranu, ajatollah Ali Chamenei zginął w izraelskim nalocie pierwszego dnia wojny. Do czasu wybrania nowego najwyższego przywódcy krajem ma kierować trzyosobowa rada z udziałem prezydenta Iranu. Prawdziwa władza zdaje się jednak spoczywać w rękach kogoś innego – zaufanego współpracownika Chameneiego. Chodzi o Alego Laridżaniego, któremu jeszcze przed rozpoczęciem wojny Chamenei miał powierzyć misję przeprowadzenia Iranu przez czas wojny z USA i Izraelem.
Bezpośrednie irańskie ataki na terytorium Arabii Saudyjskiej zakończyły okres deklarowanej neutralności Rijadu. Królestwo po raz pierwszy tak otwarcie uznało Iran za zagrożenie egzystencjalne i zastrzegło sobie prawo do militarnej odpowiedzi.
Z punktu widzenia toczącej się w Stanach Zjednoczonych wewnętrznej debaty nad kierunkiem amerykańskiej wielkiej strategii, kolejne uderzenia na Iran mają potencjał, żeby stać się punktem zwrotnym w tej dyskusji.
Pod koniec ubiegłego roku premier Izraela Benjamin Netanjahu, w „duchu Porozumień Abrahama”, ogłosił decyzję o oficjalnym uznaniu Somalilandu za niezależne i suwerenne państwo. Tym samym Izrael jako pierwszy na świecie uznał ten separatystyczny region Somalii za niepodległy kraj.
W kręgu państw muzułmańskich decyzja ta spotkała się z potępieniem. Wskazywano, że krok izraelskiego premiera stanowi niebezpieczny precedens, dający impuls grupom separatystycznym nie tylko we wschodniej Afryce, lecz także na całym kontynencie. Dlatego ponad 50 państw potępiło tę decyzję.
