Wraz z gwałtownym zagęszczeniem orbit i rosnącą rywalizacją państw, kosmos przestaje być neutralnym zapleczem technologii, a staje się pełnoprawną domeną bezpieczeństwa. Zdolność do rozumienia tego, co dzieje się nad Ziemią — i do przewidywania konsekwencji tych procesów — coraz częściej decyduje o odporności infrastruktury, autonomii strategicznej i pozycji państw w globalnym układzie sił.
Indie coraz odważniej zaznaczają swoją obecność w kosmosie – od historycznego lądowania Chandrayaan-3 na biegunie Księżyca po przygotowania do pierwszego lotu załogowego w ramach programu Gaganyaan. Jednym z jego przyszłych uczestników jest Shubhanshu Shukla, pilot testowy i jeden z czterech Gaganyatri, którzy szkolili się m.in. w rosyjskim Centrum im. Jurija Gagarina. Jego niedawny udział w misji Axiom 4 na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, zakończony 15 lipca, stał się kolejnym symbolem indyjskich ambicji i zapowiedzią nowej ery załogowej eksploracji kosmosu pod flagą ISRO.
Po raz pierwszy w historii obywatel Polski znalazł się na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Doktor Sławosz Uznański-Wiśniewski – naukowiec i astronauta projektowy ESA – spędził 20 dni na orbicie, prowadząc wspólnie z międzynarodową załogą rekordową liczbę eksperymentów naukowych i technologicznych. Jego udział w misji Axiom Mission 4 był kulminacją lat przygotowań Polskiej Agencji Kosmicznej oraz dowodem na rosnące znaczenie naszego kraju w europejskiej i globalnej eksploracji kosmosu. Podczas gdy sama misja „IGNIS” zainicjowała lotne dziedzictwo dla polskich technologii, jej szerszy kontekst pokazuje gotowość Polski do objęcia stałego miejsca przy stole największych graczy kosmicznych XXI wieku.
Południowokoreański program kosmiczny nie należy do tak medialnych przedsięwzięć jak amerykański czy chiński, stanowi jednak powód do dumy dla Republiki Korei i rokrocznie cieszy się rosnącymi inwestycjami. Jedyne w swoim rodzaju położenie państwa sprzyja przyjmowaniu nieortodoksyjnych rozwiązań oraz wypatrywaniu przewag w obliczu napięć na Półwyspie Koreańskim i sytuacji permanentnego zagrożenia militarnego.
18 czerwca 2025 około godz. 23 nocne niebo nad teksańską placówką SpaceX Starbase rozświetlił ogień. Poddawany rutynowym testom przed kolejnym (dziesiątym) lotem pojazd Starship eksplodował spektakularnie, z powodu, jak to ujęła później firma, poważnej anomalii. Chociaż dzięki zautomatyzowaniu i odizolowaniu placówki nikomu nic się nie stało, kolejna klęska kładzie się cieniem na całym programie Starship. W artykule tłumaczymy, czym jest projekt Starship, jaki przełom obiecuje Elon Musk oraz kto może wykorzystać jego problemy.
Eksploracja kosmosu to nie tylko obserwacje gwiazd czy lądowania na Marsie. To przede wszystkim rozwój niezwykle złożonych technologii i urządzeń dostosowanych do najbardziej wymagających norm i środowisk. Z tej perspektywy podróż drugiego w historii Polaka na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS) jest historycznym wydarzeniem oraz przełomem dla głodnego osiągnięć krajowego przemysłu aerokosmicznego.
Z uwagi na szerokie stosowanie w przemyśle kosmicznym napędu rakietowego jako technologii podwójnego, cywilno-wojskowego przeznaczenia, branża ta jest podatna na zawłaszczenie przez wojsko lub właśnie podwójne, czasem ukryte zastosowanie (dual-use). W tym artykule skupimy się na militarnej stronie projektu oraz jego miejscu w transformacji chińskich sił zbrojnych.
Chiny przez długi okres swojej historii orientowały się na niebo i spoglądały w kosmos. Cywilizacja chińska, znana ze swojej długowieczności, zbierała dane astronomiczne przez stulecia. Znane są historie konkursów na stanowiska na dworze, polegające na przewidzeniu zaćmień Słońca czy Księżyca z jak największą dokładnością. Rzemieślnikom dynastii Song przypisuje się z kolei wynalezienie pierwszych rakiet pod koniec X wieku. Pomimo rozwinięcia tego przełomowego wynalazku – z prymitywnych papierowych tub wypełnionych prochem do dzisiejszych pojazdów kosmicznych i wojskowych – zastosowana wtedy logika działania pozostaje aktualna do dzisiaj.
Wojna na Ukrainie to pierwszy konflikt, w którym zasoby kosmiczne odegrały decydującą rolę, zmieniając oblicze współczesnych działań zbrojnych. Przewaga technologiczna, oparta na satelitach i precyzyjnych systemach naprowadzania, już teraz decyduje o wynikach starć, a w przyszłości ma stać się kluczowym elementem globalnych konfliktów. Polska, by zapewnić sobie bezpieczeństwo i miejsce w nowym wyścigu kosmicznym, powinna rozwijać własne zdolności w tym obszarze. O kosmosie jako arenie technologicznej rywalizacji i szansie na pokój rozmawia Marek Stefan z Robertem Zubrinem.
