Gdy 17 listopada rosyjski atak lotniczy trafił gazowiec “Orinda” w ukraińskim porcie Izmaił, znajdujące się na przeciwległym brzegu Dunaju rumuńskie wioski musiały zostać ewakuowane. Przez kilka godzin turecka jednostka płonęła, grożąc potężną eksplozją. Ostatecznie strażakom udało się ugasić pożar, choć zniszczenia w infrastrukturze portowej były znaczące.
Pojawiają się pewne sygnały, świadczące o tym, że rozmowy pokojowe wróciły do punktu wyjścia. Rosja upiera się przy warunkach, których Ukraina nie chce i nie może spełnić. Stany Zjednoczone chcą angażować się w rozmowy pokojowe, ale niekoniecznie w gwarantowanie pokoju. Wydarzenia minionego tygodnia mogą jednak odcisnąć piętno na kwestii pomocy finansowej dla Ukrainy.
Od początku wojny na Ukrainie zewsząd słyszymy stwierdzenie: „Rosja nas zaatakuje tylko wtedy, kiedy będziemy słabi”. Posługują się nim wszystkie stronnictwa polityczne, od lewa do prawa, od ekspertów po wysokich rangą przedstawicieli Wojska Polskiego. Problem z tym stwierdzeniem polega jednak na tym, że jest ono frazesem. Tak pustym jak przekonanie, że „gwarancje bezpieczeństwa” można uzyskać poprzez zakup zachodniego sprzętu wojskowego, z wiarą, iż w ten sposób wykupimy sobie „polisę ubezpieczeniową” — doprawdy, jest to frazes pozbawiony jakichkolwiek podstaw myślenia strategicznego. Z diagnozą tej drugiej tezy, niestety, można pójść nawet dalej w określeniu tej „logiki myślenia”, gdyż w kontekście dostępu do otwartej wiedzy – niespotykanej nigdy dotąd w historii świata – jest to przejaw, przykro to mówić, kołtuństwa.
Propozycje pokojowe administracji Trumpa dla Ukrainy i Rosji, bez względu na szanse ich realizacji, dają pewien obraz wizji bezpieczeństwa w Europie, który mają obecni politycy w Białym Domu. Jest to koncepcja odbiegająca od wyobrażeń na ten temat znacznej części polskich elit politycznych.
Na Ukrainie wrze od afer korupcyjnych. Niezadowolenie to przenika także do kancelarii państw zachodnich, szczególnie Unii Europejskiej. Wspólnota znajduje się w apogeum debaty na temat przekazania Kijowowi rosyjskich pieniędzy zamrożonych w Belgii i innych krajach. Jest to konieczne, żeby Ukraina mogła dalej skutecznie opierać się wrogowi. Czy po doniesieniach o milionowych skandalach ma szansę otrzymać unijne wsparcie?
Wojna nigdy nie była statyczna. Zmieniał się człowiek, państwo i technologia, a wraz z nimi – przestrzeń, w której toczy się rywalizacja. Dziś najważniejsza z tych zmian zachodzi nie w kosmosie ani na wysokościach, gdzie królują myśliwce piątej generacji, lecz bliżej ziemi – w strefie, którą Maximilian Bremer i Kelly Grieco nazwali Air Littoral. To właśnie tam, między lądem a klasycznym „blue sky”, rozgrywa się nowa batalia o przewagę: dynamiczna, asymetryczna, oparta na szybkości adaptacji, a nie na wielkości budżetu. I to tam, w cieniu wielkich koncepcji i przestarzałych wyobrażeń o wojnie, znajduje się luka, której polska debata strategiczna wciąż nie dostrzega.
Czy Niemcy staną się pełnoprawnym europejskim mocarstwem? To pytanie przestaje być w obecnych okolicznościach teoretyczne. Jeśli Berlinowi uda się odbudować własny potencjał militarny, będzie to miało doniosłe skutki dla równowagi sił w Europie. Wpłynęłoby to nie tylko na ugruntowanie przez Niemcy pozycji najważniejszego sojusznika Stanów Zjednoczonych w NATO, ale miałoby swoje odbicie w polityce RFN w ramach Unii Europejskiej.
Alternatywa dla Niemiec (AfD) staje się dla niemieckiej koalicji rządowej problemem o coraz bardziej złożonym charakterze. Partia postrzegana jest już nie tylko jako wyzwanie polityczne, lecz także potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego; zwłaszcza w kontekście próby normalizacji jej kontaktów z Rosją. Choć prorosyjska orientacja AfD nie jest zjawiskiem nowym, najnowsze działania partii powinny budzić niepokój również w Warszawie.
Politico pisze, powołując się na źródła dyplomatyczne, że w Unii Europejskiej rozważany jest pomysł przyjęcia Ukrainy, Mołdawii i Czarnogóry na specjalnych zasadach – państwa te zostałyby pozbawione prawa weta. Otwarcie o tym rozwiązaniu mówi Anton Hofreiter, przewodniczący komisji ds. europejskich w Bundestagu. Pomysł bywa przedstawiany w mediach jako sposób na przekonanie Węgier do zgody na wejście Ukrainy do UE. Wiele państw ma jednak obawy związane z rozszerzeniem wspólnoty, a wskazywanie palcem na Orbana jest wygodną zasłoną.
Rada Europejska nie osiągnęła porozumienia w sprawie przekazania na pomoc dla Ukrainy rosyjskich pieniędzy zamrożonych w państwach wspólnoty. W konkluzjach z czwartkowego szczytu zawarto jedynie wezwanie, by Komisja Europejska zaproponowała rozwiązania dla zaspokojenia finansowych potrzeb Kijowa. Było to pewnym zaskoczeniem, ponieważ według przecieków medialnych oraz widzianej przez dziennikarzy wstępnej wersji dokumentu wieńczącego szczyt, państwa członkowskie miały dać zielone światło dla tego kroku.
