Po dwuletniej przerwie organizatorzy Monachijskiej Konferencji Bezpieczeństwa (MSC) zdecydowali się ponownie zaprosić polityków Alternatywy dla Niemiec (AfD) na spotkanie w lutym 2026 roku. Partia, razem z lewicowo-populistycznym Sojuszem Sahry Wagenknecht (BSW), nie była gościem konferencji między innymi ze względu na demonstracyjną absencję podczas przemówienia Wołodymyra Zełenskiego w Bundestagu w czerwcu 2024 roku.
W 2026 roku dotychczasowy porządek polityczny w Niemczech będzie wystawiony na kolejną próbę. Tradycyjne koalicje i politycy, przyzwyczajeni do marginalizacji partii radykalnych, muszą zmierzyć się z realnym scenariuszem samodzielnych rządów Alternatywy dla Niemiec (AfD) we wschodnich landach.
Czy Niemcy staną się pełnoprawnym europejskim mocarstwem? To pytanie przestaje być w obecnych okolicznościach teoretyczne. Jeśli Berlinowi uda się odbudować własny potencjał militarny, będzie to miało doniosłe skutki dla równowagi sił w Europie. Wpłynęłoby to nie tylko na ugruntowanie przez Niemcy pozycji najważniejszego sojusznika Stanów Zjednoczonych w NATO, ale miałoby swoje odbicie w polityce RFN w ramach Unii Europejskiej.
Alternatywa dla Niemiec (AfD) staje się dla niemieckiej koalicji rządowej problemem o coraz bardziej złożonym charakterze. Partia postrzegana jest już nie tylko jako wyzwanie polityczne, lecz także potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego; zwłaszcza w kontekście próby normalizacji jej kontaktów z Rosją. Choć prorosyjska orientacja AfD nie jest zjawiskiem nowym, najnowsze działania partii powinny budzić niepokój również w Warszawie.
Od ponad trzech lat niemiecka polityka wobec Rosji przechodzi transformację w reakcji na agresję tego kraju na Ukrainę oraz hybrydowe ataki zlecane przez Moskwę. Partie głównego nurtu – CDU/CSU, SPD, Zieloni, a nawet Lewica – deklarują wsparcie dla Ukrainy i dystans wobec Kremla. Jednak na obu krańcach sceny politycznej – w Alternatywie dla Niemiec oraz Sojuszu Sahry Wagenknecht – przetrwała narracja usprawiedliwiająca Rosję i podważająca sens sankcji oraz militarnego wsparcia dla Kijowa. Dla tych ugrupowań Nord Stream pozostaje nie tylko kwestią gospodarczą, ale także symbolem utraconej „normalności” w relacjach z Moskwą, do której należy szybko wrócić.
Niemcy podchodzą strategicznie do rozwoju własnego przemysłu obronnego. Bardziej niż na szybkim zgromadzeniu broni zależy im na zwiększeniu zdolności produkcyjnych, co może pozwolić na zdobycie dominującej pozycji w Europie. Pokazuje to kilka ostatnich decyzji i działań, dotyczących między innymi laserowych systemów antydronowych, dużych kontraktów dla krajowych firm i europejskiej propozycji „ściany dronowej”. Dla wschodniej części UE to umiarkowanie dobra wiadomość.
Strategia to nie tylko wojskowe manewry i plany bitewne, ale przede wszystkim sztuka patrzenia daleko w przyszłość i łączenia pozornie rozproszonych elementów w spójną całość. W czasach globalnych turbulencji, erozji dawnego porządku i technologicznych przełomów, potrzeba jej bardziej niż kiedykolwiek. „Twórcy nowoczesnej strategii” pod redakcją Hala Brandsa to monumentalna próba uchwycenia tej sztuki – od starożytnych mędrców po cyfrową rewolucję XXI wieku.
Przez lata wyjaśniając popularność AfD w Niemczech uwagę koncentrowano przede wszystkim na tzw. nowych landach byłej NRD. Zakładano, że słabsza infrastruktura, podatność na populizm po latach socjalizacji w propagandzie „lud–elity” oraz poczucie bycia obywatelami drugiej kategorii skutkują protestem w postaci głosów oddawanych na skrajną prawicę. Wyniki wyborów samorządowych w Nadrenii-Północnej Westfalii (NRW), gdzie w ciągu pięciu lat AfD prawie potroiła swoje poparcie, stanowią kolejną „anomalię” w tym paradygmacie. Trend, wcześniej obserwowany na wschodzie kraju, z pewnym opóźnieniem dociera teraz na zachód, do landu o liczbie mieszkańców większej niż wszystkie landy wschodnie razem wzięte.
Alternatywa dla Niemiec znowu wyprzedziła chadeckie CDU/CSU, zdobywając rekordowe 26 procent poparcia w sondażu Forsa z 12 sierpnia 2025 r. To niewątpliwie kolejny dowód na to, że skrajna prawica stała się trwałym elementem niemieckiego systemu partyjnego. Jednocześnie wynik ten zbiegł się z nasileniem narracji rewizjonistycznych w przekazie partii – znaczącym odejściem od jej początków w 2013 roku, gdy ugrupowanie startowało jako umiarkowany, eurosceptyczny projekt, ostrożny w ocenach historii II wojny światowej. Równolegle AfD testuje nowe terytoria narracyjne, które w Polsce wywołują natychmiastową reakcję i pokazują ograniczoną trwałość współpracy skrajnej prawicy w obu krajach, chyba że doraźne cele przesłonią diametralne różnice w rozumieniu historii.
Polska klasa polityczna w swojej znakomitej części hołduje dwóm fałszywym przekonaniom w obszarze polityki zagranicznej i bezpieczeństwa. Strona liberalno-lewicowa w obliczu polityki Ameryki Trumpa zdaje się być przekonana o konieczności budowania współpracy, szczególnie w obszarze obronności, z państwami grupy “europejskiej piątki” (E-5 – Niemcy, Francja, Wielka Brytania, Włochy, Polska) i poprzez formaty takie, jak Trójkąt Weimarski.
