Ukraińska operacja „Pajęczyna”, przeprowadzona 1 czerwca 2025 roku, to pokaz siły strategicznego myślenia i cierpliwości. Po 18 miesiącach przygotowań ukraińskie drony uderzyły głęboko na terytorium Rosji, niszcząc i uszkadzając kilkadziesiąt bombowców strategicznych – jeden z filarów rosyjskiej potęgi militarnej. Akcja dowiodła, że nawet słabszy przeciwnik może skutecznie sparaliżować kluczowe zdolności wroga i przechylić szalę w wojnie dzięki innowacji, precyzji i odwadze.
Słowa Henry’ego Temple’a, lorda Palmerston i premiera Wielkiej Brytanii w XIX wieku, o tym, że „Wielka Brytania nie ma wiecznych wrogów ani wiecznych sojuszników, tylko wieczne interesy”, mogą się dobrze nadawać do określenia strategii międzynarodowej nowego mocarstwa naszych czasów – Indii. Deklarujący przywiązanie do zasady „strategicznej autonomii” rząd premiera Narendry Modiego prowadzi na wskroś pragmatyczną i nacjonalistyczną politykę, podporządkowaną realizacji wyłącznie narodowych interesów. Dąży do zdobycia maksymalnej liczby przyjaciół i minimalizacji liczby wrogów, tak by ze wszystkich relacji odnieść korzyści. Dzięki temu Indie są też jednym z niewielu dużych państw, które utrzymują bliskie relacje z wrogimi sobie krajami – zarówno z Rosją, jak i z Europą, z Chinami, jak i z USA, z Iranem i z Izraelem.
Określenie Globalne Południe jest powszechnie używane, lecz pozostaje pojęciem niejednoznacznym, często kształtowanym przez geopolityczne i rozwojowe spojrzenie podmiotu, który się nim posługuje. Choć pierwotnie zostało ukute w okresie zimnej wojny (lub nawet wcześniej), żeby odróżnić kraje wyłączone z porządku bipolarnego, jego współczesne zastosowanie rodzi ważne pytania: czy szybko rozwijające się gospodarki, takie jak Indie i Chiny, można sensownie grupować razem z mniejszymi, ograniczonymi ekonomicznie krajami, takimi jak Zambia czy Vanuatu? Jak dziś wygląda indyjska koncepcja Globalnego Południa w porównaniu z chińską?
Polityka międzynarodowa Indii jest trudna do zrozumienia przez ludzi Zachodu. Nowe Delhi pozycjonuje się jako reprezentant Globalnego Południa, poszkodowanego w wyniku europejskiej polityki kolonialnej i tym samym mającego moralne prawo do rekompensaty. Z drugiej strony prawo to jest dla niego uzasadnieniem dla prowadzenia polityki niemal równie pragmatycznej jak dawni kolonizatorzy. Wielu mieszkańców świata zachodniego oburza […]
Wystarczy zastanowić się przez chwilę, jak świat, a w nim otaczająca nas rzeczywistość, wyglądał zaledwie 10 lat temu. Można sięgnąć pamięcią do nieodległego 2015 czy 2020 roku: jak wówczas odbieraliśmy takie pojęcia jak „stabilność”, „sojusze”, „przewidywalność i bezpieczeństwo przyszłości”? Kogo i co uważaliśmy wówczas za gwaranta bezpieczeństwa i niezakłóconego rozwoju? Jak odczuwaliśmy nadchodzące zmiany oraz przeczuwaliśmy, że mogą one nie mieć charakteru pozytywnego?
Wojna w Ukrainie coraz wyraźniej pokazuje, że o przewadze decydują dziś nie tylko ludzie i sprzęt, ale także dane, algorytmy i szybkość podejmowania decyzji. Drony, sztuczna inteligencja i systemy analizy informacji stały się integralną częścią pola walki, a ich zastosowanie wykracza daleko poza sferę czysto wojskową. O tym, jak Ukraina buduje w czasie wojny ekosystem oparty na technologii, gdzie przebiegają granice autonomii systemów bojowych oraz czego z tych doświadczeń mogą nauczyć się państwa UE i NATO, rozmawiamy z Mychajłem Fedorowem, pierwszym wicepremierem Ukrainy i ministrem transformacji cyfrowej.
Ukraińska operacja „Pajęczyna”, przeprowadzona 1 czerwca 2025 roku, to pokaz siły strategicznego myślenia i cierpliwości. Po 18 miesiącach przygotowań ukraińskie drony uderzyły głęboko na terytorium Rosji, niszcząc i uszkadzając kilkadziesiąt bombowców strategicznych – jeden z filarów rosyjskiej potęgi militarnej. Akcja dowiodła, że nawet słabszy przeciwnik może skutecznie sparaliżować kluczowe zdolności wroga i przechylić szalę w wojnie dzięki innowacji, precyzji i odwadze.
Czy tanie, improwizowane drony naprawdę zmieniły zasady wojny? Jak ukraińskie siły specjalne przekształciły komercyjne zabawki w broń, która zniszczyła milionowe Iskandery? I dlaczego w tej rewolucji większe znaczenie miała kreatywność inżynierów niż odgórne programy rządowe? O ewolucji technologii dronowej, sile inicjatyw oddolnych i przyszłości wojny rozmawiamy z oficerem ukraińskich sił specjalnych ps. „James Bond”, uczestnikiem operacji pod Bachmutem i pionierem dronowych innowacji na froncie.
Kondycja NATO, przyszłość amerykańskiego zaangażowania w Europie i realne scenariusze zagrożeń dla bezpieczeństwa Polski coraz częściej stają się przedmiotem otwartej debaty strategicznej. Wojna za wschodnią granicą, napięcia wokół flanki wschodniej oraz zmiany w polityce Stanów Zjednoczonych wymuszają nowe myślenie o odstraszaniu, samowystarczalności i roli sojuszników. O tym, jak czytać sygnały płynące z Waszyngtonu, jakie ryzyka są dziś najbardziej prawdopodobne i gdzie leżą granice sojuszniczej solidarności, rozmawiamy z Tomaszem Szatkowskim.
„Si vis pacem, para bellum” (Chcesz pokoju, szykuj się do wojny) – to sentencja pochodząca z prologu dzieła rzymskiego historyka z IV wieku, Publiusa Flaviusa Vegetiusa Renatusa (znanego również jako Wegecjusz), pt. Epitoma rei militaris (inaczej Zarys wojskowości lub O sztuce wojskowej). Praca składa się z czterech ksiąg i jest poświęcona zagadnieniom związanym z wojskowością. Wspomniany cytat bywa często przywoływany we współczesnych państwach w kontekście konieczności podejmowania działań zmierzających do przygotowania struktur państwowych na wypadek konfliktu zbrojnego z potencjalnym agresorem. W ostatnich latach, zwłaszcza w krajach członkowskich NATO, przygotowania te postrzegane są jako kluczowy element polityki odstraszania wobec agresywnych działań Federacji Rosyjskiej prowadzonych w różnych regionach świata.
